فلک زندگیم ارا شیوانی دوس نازارم چی وه آسانی تنیا یارگم چی وه آسانی امشو دلگم هم پر وه درده مالم چک چول کوانیم سرده الان خمین و زبون و خوارم له ناو ای دنیا بی کس و کارم عزیز ارا چه دلم شکانی ریشم آگر دای گلام رزانی اشکم جمو بی جور سیل واران دلم ویلانه بی سر و سامان خدا هی خدا وه رنج و وفا پره ای دنیا له جور و جفا دنیا وه بی تو ارام زندانه باخ آرزو بی تو ویرانه درد دلگم کسی گوش نیگره دلسوزی نیرم ارام بگیره شوان تا وه سو دعا کم بمرم تا وه او دنیا دس یارم

مقاله پژوهشی با مبحث یارسان مرگ از دیدگاه یارسان (اهل حق) مرگ از دیدگاه یارسان:در آیین یارسان چیزی به اسم مرگ ونابودی وجود ندارد ،مرگ تنها جامه عوض کردن است انسان جامه ی کهنه ی خود را به خاک میسپارد وجامه ی تازه دیگری می پوشد چون به دونادون معتقد است. فردی که در این دنیای فانی زندگی میکند ممکن است در همان اوایل کودکی از دنیا برود وممکن است سالهای فراوان عمر کند وبعد دون عوض کند ودون به‌روز هم برگرفته از همین دون(جامه)است یعنی اگر فردی در این دنیا اعمال ادامه مطلب

سید خلیل عالی‌نژاد در ۲۱ خرداد ۱۳۳۶ در شهر صحنه در استان کرمانشاه در خانواده‌ای از پیران یارسان متولد شد. پدرش سید شاهمراد عالی‌نژاد، نوازنده تنبور بود.سید خلیل آموختن تنبور را نزد سیّد نادر طاهری آغاز کرد و پس از ۲ سال نزد سید امرالله شاه ابراهیمی رفت. وی از سوی دیگر از آموزش امیر حیاتی نیز بهره برد و بعدها نزدعابدین خادمی آموزش خود را ادامه داد. سید خلیل عالی‌نژاد در این دوره و به صورت همزمان سرپرستی گروه صحنه را نیز بر عهده گرفت. وی در سال ۱۳۷۵ وی پس از اتمام تحصیلات عمومی به دانشگاه رفت و ازادامه مطلب

ما در روز جاریه در مراسماتی که تحت عنوان فاتحه وختم از آن نام برده می شود با رفتارهایی مواجه می شویم که وجود هرانسانی را به لرزه در می آورد. در قدیم هنگام فوت جوانی از فامیل در میان اقوام کرد و لر و لک ودیگر اقوام رسم بود که بستگان آن مرحوم تا هفت یاچهل روز لباس سیاه بپوشند، محاسن خود را نزنند ،سر وشانه های خود را گِل مالی کنند،درخانه بمانند واز کار یا شغل روزمره به دور باشند یا به اصطلاح (عازیت-به عزا بنشینند-) بگیرند.همین آداب ورسوم خود مشکلاتی را ببار می آورد که بیشتر از همه خانواده داغدار راادامه مطلب

1-یکی از جنبش های معنوی مردم غرب ایران که تأکید خاصی نیز بر حفظ فرهنگ و آیین و باورهای ملی دارد، همین آیین یاری است. چنان که برای نمونه در کتاب مقدس این آیین می خوانیم: « هنی مگیلین یكیك شاران ** تا زنده كریم آیین یاران» یعنی: « هنوز هم یکایک شهرها را برای زنده کردن آیین یاران می گردیم. » ایضاً: « چنی ایرمانان مگیلیم هَردان ـ مکوشم پری آیین کردان» یعنی: « همراه درویشان آواره ی بیابان ها شده ایم و برای رواج آیین کردها کوشش می کنیم.»ایضاً: « زردشت پیدا بی و فرمان شام ـ اوِستاش آورد پری خاص و عام ـادامه مطلب

رشته‌کوه‌های زاگرس و سرزمین‌های پیرامون آن، از کهن‌ترین مناطق زیست انسان در خاورمیانه به شمار می‌آیند. این منطقه در طول هزاران سال محل برخورد، مهاجرت، دادوستد و همزیستی اقوام و گروه‌های گوناگون بوده است؛ از مردمان بومی زاگرس گرفته تا لولوبیان، گوتیان، کاسی‌ها، مادها و دیگر جوامعی که در شکل‌گیری تاریخ ایران و بین‌النهرین نقش داشته‌اند.در چنین جغرافیایی، سخن گفتن از تاریخ کُردها نیازمند دقت است. هویت قومی و زبانی «کُرد» به شکل در زمان حاضری، حاصل فرایندی طولانی است و نمی‌توان هر تمدن یا قوم باستانادامه مطلب

زاگرس فقط مجموعه‌ای از کوه‌ها و دره‌ها نیست؛ این سرزمین قرن‌ها محل زندگی مردمانی بوده که طبیعت، زندگی روزمره، آیین‌ها و داستان‌های خود را در کنار یکدیگر ساخته‌اند.در جوامع سنتی زاگرس، انسان رابطه‌ای بسیار نزدیک با کوه، چشمه، رودخانه، درخت، حیوانات، آتش، باران و آسمان داشت. بسیاری از پدیده‌هایی که امروزه با دانش و علم برای آن‌ها تبیین پیدا می‌کنیم، در گذشته از طریق باورها، داستان‌ها و تجربه‌های نسل‌های پیشین معنا پیدا می‌کردند.مجموعه این باورها بخشی از چیزی است که در روز جاریه آن را «فرهنگ عامه» ادامه مطلب

قصه‌ها و افسانه‌های کردی قصه‌ها و افسانه‌های کردی قصه‌ها و افسانه‌های کردی؛ میراثی که نسل به نسل روایت شدپیش از آنکه کتاب‌ها و رسانه‌ها بتوانند داستان‌های مردم را ثبت کنند، یک راه مهم برای حفظ خاطرات و تجربه‌های انسانی وجود داشت: قصه گفتن.در روستاها و شهرهای مناطق کردنشین، داستان‌ها از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شدند؛ گاهی در خانه‌ها، گاهی در جمع خانواده، گاهی در کنار آتش و گاهی از زبان راویان و داستان‌گویان.این داستان‌ها فقط سرگرمی نبودند. درون بسیاری اادامه مطلب

قصه‌ها و افسانه‌های کردی افسانه شب «گاهیول» افسانه شب «گاهیول»سال‌ها پیش، در دهکده‌ای دورافتاده، پیرمردی با چند پسرش زندگی می‌کرد. شبی از شب‌های سرد زمستان، برف سنگینی شروع کار به باریدن کرد و کم‌کم سقف خانه‌ها را پوشاند.پیرمرد برای آنکه سقف خانه زیر سنگینی برف فرو نریزد، گاو سفید و طلایی‌رنگ خود را سر برید و گوشت آن را کباب کرد. پسرانش نیز یکی‌یکی سقف خانه را برف‌روبی می‌کردند و پس از خستگی، مقداری کباب می‌خوردند و دوباره به کار بازمی‌گشتند.این کار تا ادامه مطلب

در میان یارسان (اهل حق) برای برگزاری مراسم دینی و آئینی و بخصوص روزه‌ی خود (روزه مَرنو و قَوَّل‌طاس)، دو گاهشماری مورد استفاده قرار می‌گیرد:۱- تقویم «کردی گرمسیری سلطانی» ارائه شده توسط سید خلیل عالی‌نژاد. در گاهشمار «کردی گرمسبری سلطانی» هر فصل ۹۰ روزِ مفصل (سه ماهِ ۳۰ روزه بدون کسر یا اضافه) است که همه ساله در تاریخ معین و ثابتی آغاز می‌شود.پنج روز در سال بنام «تار» یا «پنجه‌تار» یا «پنجه و تار» یا «تارپنجه» محسوب می‌شود که در سال‌های کبیسه به شش روز صعود می‌یابد. یک روز اضافه در آخرین روز اسادامه مطلب

من کورد کوردم، زانم بیکهس نیمهزار فامیلم، بی فریاد رس نیممهس کسانم وه باده مس نیمنژاد مادم رهگهز پرست نیممن اِفتخار کهم نژاد کوردمرهسم و رۆسووم خوهم له بیر نهوردمبرا کوردهگهم هاوراز دهردمئاگا وه خفهت ههناسهی سهردملۆری یا کلهر، لکی یا گورانهاوخوینیم وه تهک شهکاک و سوورانگشت چشمهی جوشان وه یه سراویمموج و طوفانیم، اوج ههتاویمآزادهگان ژیرتیغ ظهاکیمله خون کاوهی مرد بیباکیم ادامه مطلب

كُردها كه پس از فارس ها و آذري ها، سومين گروه از ملت ايران به شمار مي آيند، از حدود چهار هزار سال پيش در منطقه كردستان استقرار يافته اند ( ياسمي، 1363، 20 ). اين قوم ابتدا در اطراف درياچه وان، منطقه قفقاز و رود دجله پراكنده بودند و به تدريج كه انسجام قومي و فضايي پيدا كردند، در منطقه كردستان كنوني مستقر شدند. در اسناد سومري و بابلي و اكدي و آشوري نام اقوامي ديده مي شود كه شباهت به كلمه كرد دارد، ولي از همه نزديك تر چه از لحاظ زبان شناسي و چه از نظر جغرافيايي و چه از نظر توصيفي، نام قومي است به نام كردوخوي كه در كتاب سفر جنگي گزنفون ذكر شده است.سرزمين ماد بزرگ كه امروزه كردستان و آذربايجان ناميده مي شود نقش زيادي در امپراتوري بزرگ ايران داشته است. از دوران هخامنشي تا دوره پس از اسلام اينان به نام « كورد » و « كرد » ناميده شده اند. تمام سرزمين كردستان از زمان امپراتوري ماد تا سال 1514 م . يكي از ايالات ايران بود. در دوره سلجوقيان نام كردستان به طور رسمي متداول شد و رسماً آن را در دفاتر ديواني ثبت كرده و حدود و قلمرو كردستان را ضبط و تعيين نمودند. حدود كردستان در اين دوره را ولايت عراق عرب، خوزستان، عراق عجم، آذربايجان و « دياربكر » دانسته و شانزده ولايت را جزو آن شمرده اند. اما بعدها به واسطه تهاجمات بيگانگان و ناتواني شاهان ايران، اين مناطق در مراحل مختلف از سرزمين ايران جدا شدند.در جنگ چالدران كه بين نيروهاي شاه اسماعيل اول صفوي و سلطان سليم اول عثماني در سال 1514 م. انجام گرفت بر اثر شكست ايران، بخشي از سرزمين ايران كه موطن كردها بود، جدا شده و بدين گونه رابطه بخشي از مردم كرد با كشورشان ايران و قوم و تبارشان قطع گرديد. در مرحله بعد، پس از جنگ جهاني اول و اضمحلال امپراتوري عادامه مطلب

چکیدهبا وجود اختلافنظرهای فراوان دربارة هویّت و ماهیّت آیین اهل حق (یارسان)، به وضوح میتوان بنیانهای شیعی را در اصول اعتقادات و باورهای معتقدان این آیین مشاهده کرد، هرچند بهتر آن است که به سبب برخی اضافات و افراطها، از جمله قایل شدن به مقام الوهیت برای بسیاری از پیشوایان دینی، به ویژه حضرت علی7، آنان را تحت عنوان «غلات شیعه» مطالعه کرد. امروزه آیین اهل حق، که معتقدانش غالباً در مناطق باختری کشور، به ویژه استان کرمانشاه، سکونت دارند، با برخی ایدههای مرسوم همچون قداست، مظهریت، الوهیت، اجرای مراسم مذهبی و ذکرها و اوراد و ادعیههای روحانی در جمع خانه، برپاداری رسومی هچون رسم سرسپردن و جوز سرشکستن، ادای شکل خاصی از روزه، قربانی و نذر، گرایش به موسیقیهای عرفانی و رقص سماع، نگهداری کتابهای مقدس در منازل، و شارب دست نخوردة مردان پیوند خورده است.  اصل مقالهمقدّمهمورّخان از دیرباز، قارةxad آسیا را «مهد پیامبران» و ایران زمین را «مهد ادیان» لقب دادهxadاند.[1] آیین«اهل حق» یا «یارسان»[2] از جمله آیینxadهایی است که ریشه در ایران باستان دارد. با اینحال، چون باورها و اعتقادات خاص پیروان این مکتب قادر نبوده است مجموعهای همگن و منظم ایجاد کند که بتوان آن xadرا منشعب از یک مکتب یا دین خاص قلمداد کرد، در باب هویّت و ماهیت این مکتب، میان شرقxadشناسان و محققان توافق xadنظر وجود ندارد. این در حالیxad است که افرادی هچون دوگوبینو اندیشهxadهای اهل حق را مبتنی بر تعالیم آیین بودایی قلمداد میxadکنند. (دوگوبینو، 1383، ص255) اما از دیدگاه نویسندگانی همچون پطروشفسکی، اهل حق برخی از تعالیم اسماعیلیه، به ویژه در رابطه با مبحث «فیضان» و «حلول» را حفظ کردهxadاند. (مردانی، 1377، ص7) بدینxadسان، درحالیxadادامه مطلب

تا کی بنوشم وه غم گردونچرخ چپی گرد بی ماوا و بی شونخود گرداننده ی چرخ چپ گردی تا سر وه هیچ که س وفا نکردیهر ساعتی یی بزم و یی دستوری دیروژ وه روژ ناجور بدتر شوری کی یاران که سی بو که س نمرده بوفلک راگه ی پیش نورده بوکه س نمرده بو همیشه شاد بووینه ی نادامه مطلب

أوساصفاداشت,دل خلقان گرم بیرزق روزی فره,خه م فره کم بی أوساصفاداشت,رحم ومروت بیمردانگی بی,ده نگ غیرت بی أوساصفاداشت,دور محبت بیگوراو بویچگی,وقرب وعزت بی أوساصفاداشت,دور راسی بیدور شرف بی,نمک ناسی بی أوساصفاداشت,خنه و یاری بیمیوان نوازی و میوان داری بادامه مطلب